Saturday, January 02, 2010

معادن و منرالهای مفید در افغانستان


نگارش و تطبع :
دکتر میر محمد محفوظ ندایی
31-12-09


معادن و منرالهای مفیده ،احجار کریمه و نیمه کریمه افغانستان

امور استخراجی معادن در افغانستان از ازمنهء قدیم اغاز گردیده است. چنانچه در منطقه مقرمربوط ولایت غزنی بقایای مغاره های بزرگ و صوف های طویل زیر زمینی در رابطه به استخراج طلا به مشاهده میرسد.
طول این صوف ها در حدود یک صد متر میباشد.
حفریات قدیمه کوهی در منطقه زرکشان، انگور ، پاراپامیز و بقایای استخراجی معدن سرب ساحه تولک ، مس آهنک ( مردم عوام آهن را آیین میگویند و بخش کوچک آن آهن را آیینک واز اینرو به مرورزمان آیینک به عینک تبدیل شده است واکنون میگویند مس عینک – ندایی )ف مس چهل کان بدخشان ، شیده هرات ، لاجورد بدخشان که در قسمت علیای دریای کوکچه موقعیت دارد.
حفریات کوهی معاصر در ساحات معادن ذغال سنگ کرکر، آشپشته و دره صوف و سایر محلات دیده میشود.
حفریات بزرگ کوهی نوع برهنه و معاصر در معدن نمک آب ( تاقچه خانه ) معدن بیرل دره پیچ و ساحات قدیمی معادنت یاقوت جگدلک به مشاهده میرسد.
بطور کل افغانستان در ساحات موجود و معاصر قلمرو خویش دارای ( 425) نوع معادن خورد وبزرگ و ظواهر معدنی قابل مطالعه را در خود گنجانیده است.
معادن افغانستان بطور کل در سه کته گوری تحت بررسی قرار میگیرد:
- کته گوری معادن فلزی Metals .M - 1
- کته گوری معادن یا منرالهای صنعتی و زینتی Industrials M.- 2

- کته گوری معادن یا منرالهای ساختمانی Biulding Materials – 3

Copper- Cu یک – معادن مس،
بطور کل معادن مس در افغانستان به اشکال ترسباتی ، مگماتیکی و مینامورفیکی دریافت میگردد.
معادن مس در کشوردر ولایات لهوگرد، زابل ،قندهار وهرات به مشاهده میرسد که ذخایر آن به 68500 ملیون تن متریک تخمین میگردد. در این معادن برعلاوه مس ، مولبدن Mo سرب و Pb جست Zn طلا Au نقره Ag مشاهده رسیده است.
برعلاوه افغانستان دارای هشت ساحه مس دار غیر منکشفه در ساحات مختلف کشور بوده که ذخیره مجموعی آن به 28،5 ملیون تن متریک پیش بینی میگردد.
در ساحه مس آهنک ( عینک لهوگر) 12،4 ملیون تن متریک بطور تثبیت شده و در حدود17 ملیون تن متریک بطور پیشبینی موجود میباشد، این معدن دارای 7700 تن متریک نقرهAg و دارای 600 هزار تن متریک کوبالت (co) را دارا میباشد.
Fe- Iron دو- معدن آهن
معادن آهن در افغانستان در ولایات بامیان ، بغلان ، بدخشان وقندهار به ملاحظه رسیده است.
معدن حاجی گگ ولایت بامیان دارای ذخیره 2،3میلیارد تن متریک میباشدکه فیصدی مواد معدنی 62%تا 69% را تشکیل میدهدوبا مطالعات بیشتر و مدرنتر امکان پیدایش مقادیر بیشتر آهن در کشور میسر خواهد بود.
معادن آهن حاجی گگ به مقیاس معادن جهان میباشد.
معادن آهن بدخشان ذخیره 1،8میلیارد تن متریک بوده و فیصدی آهن در موادمعدنی به 47 تا68% میرسد.
معدن آهن قندهاردر بین احجار مگماتیکی به مشاهده میرسد که تحقیقات مزید را ایجاب مینماید.
معادن آهن در بعضی ساحات ولایات بدخشان ، فراه و قندهار در بین احجار سکارن
مگماتیکی به مشاهده میرسد که مهمترین آن معدن آهن فورمورا Skarn
میباشد که دارای ذخیره تخمینی 35 ملیون متریک تن ودارای فیصدی Furmora
فیصدی 48 تا 68% میباشد.
)Mn )ومنگنیز ( Ni )نکل (P) فاسفورس ( Sمعدن متذکره دارای منرالهای سلفر (
میباشد.
معادن ذخایر آهن ایکه در تشکلات احجار مگماتیکی به مشاهده میرسد در حدود 178 ملیون تن متریک میباشد، فیصدی آهن در مواد معدنی 47 تا 68% میباشد.
ذخایر معدن آهن در کشور در اثر تحقیقات مزید رقم بزرگتر را نشان خواهد داد.
Au-( Gold) سه - طلا
طلا در افغانستان در احجار مگماتیکی و ترسباتی به مشاهده میرسد. بعضا در ولایات بدخشان طلا در رگه های کوارتزی و سکارن ها نیز به مشاهده رسیده است.
در ساحات شرقی ولایت زابل و غرب ولایت غزنی رگه های طلا در احجار سکارن
نیز به مشاهده رسیده که ذخیره آن تقریبا مقدار 1780 کیلوگرام را احتوا skarn
مینماید.
طلاء رسوبی در ولایت تخار( سمتی) و غزنی بطور مجموعی 918 کیلوگرام میباشد. معادن متذکره متوسط وکوچک میباشد.
( Zink) Zi و جست (Lead)Pb چهار - سرب
معادن متذکره در احجار مگماتیکی و ترسباتی به مشاهده میرسد، معادن متذکره در ترسبات احجار کاربونیت به شکل رگه ها به ملاحظه می رسد. این معادن در منطقه نعل بندان ولایت غور و معدن سپیره ولایت پکتیا و در یک ساختمان بزرگ در ساحات افغانستان مرکزی موقعیت دارند.
ذخیره پیشبینی شده این معادن ( سرب وجست ) به 153900 تن متریک می رسد وایجاب تحقیقات مزید را می نماید.
در بین معادن متذکره سرب وجست عموما در احجار مگماتیک و میتا مورفیک سکارن
به مشاهده رسیده و در ولایت نورستان ( دره نور ) و قلعه اسد خان در ولایت Skarn
قندهار بطور جمعی دارای ذخیره 9000 تن متریک میباشد که بیشترین دارای سرب وجست میباشند.
) Tungsten(W و تنگستن ( Tin ) Sn پنج- معدن قلعی
معادن متذکره در احجار تور ملاین Tourmaline در غرب کشور موقعیت دارند. معادن قلعی ایجاب مطالعات مزید را نموده و نتایج خوبی را در قبال دارد.

شش -معدن سیماب
( Mercury)Hg
این معادن در ساحات جنوب غربی کشور در اثر تبخیر چشمه های آب گرم تشکل نموده است. ذخیره تقریبی غیر منکشفه ان در حدود32000 تن متریک میباشد.
دو ساحه دیگردر منطقه افغانستان مرکزی و ساحات شرقی کشور مماثل تشکلات بالا منطقه سیماب دارHg را نشان میدهد.
ساحات یاد شده در اثر تحقیقات مزید از موجودیت تشکلات
نیز آگاهی خواهد داد. “AU” و طلا” AG” نقره
هفت – معدن المونیم
Bauxite Aluminium " AL"
بوکسایت ها منبع اصلی المونیم میباشد که در تشکلات احجار
دریافت میگردد. " Laterite" لیترایت و " Karst کارست "
در کشور ما مماثل آن در شیله" او به تو" ولایت زابل و منطقه نالک ساحه تاله ولایت بغلان به مشاهده رسیده است.
ذخیره معادن متذکره بطور مجموعی مقدار4،5 ملیون تن متریک بوده و فیصدی مواد معدنی به 50% میرسد.
معدن لیترایت ولایت بغلان حجم بزرگتر داشته با دریافت انرژی بیشتر برقی در کشور پراسس المونیم در این دوساحه میسر می باشد.
برعلاوه افغانستان دارای منرال های صنعتی چون
اسبستAsbest
بیرایتBarit
بوریتHrbo3
سلسایتCelestite
- کرومایت“Fecr2o4 “ Chromite
کاولینKaolin
فلورایتFlorite
گرافایتGraphite
گچGypsum
نمک طعامHalite
پوتاسیمPotash
سلفرSulfer
تالکTalk
مگنیزات می باشد.Magnasite و
بر علاوه کشور ما دارای احجار کریمه و نیمه کریمه چون زمرد ، یاقوت ،
Saphire سیفافیر
گارنتGarent کن سایت Kunzite تورمالین Tourmaline پیروداتPirodat سپینل Spinel
زفیر، سپینل ، گارنت ، کنزایت، تورمالین، پریدوت ومنرالهای نادره چون برلییوم Berylluim
Berylium , Quarz کوارتز Feldspar فلدسپار Mica مایکا Tentalium و نیز یورانیوم و توریوم در معدن خان نشین ولایت هلمند می باشد.Cesium سیزیوم
سیستم تشکلات احجار مگماتیک و خصوصیات مماثل معدن خان نشین با سایر نقاط جهان بیانگر آنست که در عین شرایط ، منرالهای چون بیرایت ، فلورایت ، نفلین و عناصر نادره چون نبیوم ، تانتالیم و یورانیم U بوجود آمده است.
سایر مراکز آتشفشانی چون ساحه خان نشین ولایت هلمند ذخایر تخمینی منرال ها ی
مقدار 1،4 ملیون تن متریک و ذخایر نیوبم با اضافه فاسفورس و یورانیم وتوریمREE به مقدار 3،5 ملیون تن متریک تخمین میگردد. این ساحه خیلی دلچسپ بوده ، تحقیقات و اکتشافات مزیدرا ایجاب مینماید.
برعلاوه افغانستان دارای ذخایربزرگ گاز( جنگل کلان )در ولایت جوزجان ، ذغال سنگ بمقادیر بسیار زیاد و نفت در ولایت سر پل را دارا میباشد که ایجاب سرمایه گذاری ها و تحقیات مزید را پیش رو دارد.

No comments: